‘genleşmenin olumlu ve olumsuz yönleri’

Genleşmenin olumlu etkileri

Genleşmenin olumsuz etkilerinin yanında olumlu etkileri de mevcuttur. Mesela hastaların tedavisinde vücut ısısını ölçmeye yaramasından tutun da odaların sıcaklığının ölçülmesini sağlayan termometrenin yapımında tamamen genleşmenin yararı görülmektedir. Sıvıların genleşmesinden yararlanılarak yapılan termometre de sıvı olarak kullandığımız civa yerine katı bir madde kullansaydık sıvı kadar hızlı genleşemeyeceğinden ötürü tam olarak bir değer ölçemeyecektik.

Diğer bir örnek ise, ağzı sıkışmış olan bir cam kavanozu sıcak suyun içerisine koyarak kapağını rahatlıkla açabiliriz. Sebebi ise metalin camdan daha hızlı genleşmesinden ötürü cam ile aynı derecede ısıtılmasına rağmen metal daha çok genişleyeceğinden rahatlıkla metal kapak yerinden oynatılabilir.

Genleşmenin olumsuz etkileri

Genleşmenin mantığı bir maddenin kendi kabına sığmaması olduğu için genleşen maddeler her zaman genişler. Bazen istenmeyen durumlarda genleşmenin olumsuz etkileri ile karşılaşılabilir, mesela sıcak su koyduğunuz cam bardağınız kırılabilir çünkü cam bardak aldığı sıcaklığın etkisiyle birlikte genleşmeye çalışacak ancak katı ve şekli sabit bir madde olduğundan dolayı genleşemeyeceğinden kırılır. Cam bardak yerine plastik bardak kullansanız bu sefer de esnek olduğundan ötürü şekli değişecektir.

(more…)